Tug'ruqdan keyin gemorroy: o'zingizga qanday yordam berish mumkin

2026-11-12

Tug'ruqdan keyin gemorroy ko'p uchraydi: unga homiladorlik, to'lg'oqdagi kuchanish va ilk haftalardagi ich qotishi sabab bo'ladi.
Asosiy yordam — kuchanishsiz yumshoq ich kelishi, suv, kletchatka, ehtiyotkor gigiyena va iliq vannalar.
Emizish davrida har qanday surtma, sham va tabletka faqat shifokor tavsiyasi bilan qo'llanadi.
Yo'riqnomaga ko'ra, emizish davrida Flebodia 600 tavsiya etilmaydi.
Ko'p qon ketishi, qora najas, isitma yoki keskin og'riq — zudlik bilan shifokorga murojaat qilish uchun sabab.

Chaqaloq nihoyat uxladi, siz esa hojatxonaga borishni o'ylab xavotirlanasiz: u yerda achishish, qichishish va qog'ozda qon izi. Ko'p yosh onalar indamay chidaydi va hatto shifokorga aytishga ham uyaladi — axir hozir hamma gap faqat chaqaloq haqida.

Holbuki, tug'ruqdan keyin gemorroy — bu davrning eng ko'p uchraydigan shikoyatlaridan biri va unda uyaladigan hech narsa yo'q. Ko'pincha uni uyda yumshoq choralar bilan yengish mumkin, shifokor esa emizish bilan mos keladigan davoni tanlab beradi. Keling, tartib bilan ko'rib chiqamiz.

Nega tug'ruqdan keyin gemorroy paydo bo'ladi?

Gemorroidal tugunlar — to'g'ri ichakning pastki qismidagi tomir chigallari, ular har bir insonda bor. Muammo tugunlar qonga to'lib, kattalashib, pastga siljiganda boshlanadi. Homiladorlik va tug'ruq buning uchun deyarli ideal sharoit yaratadi.

Kattalashayotgan bachadon bosimi. Homiladorlikning ikkinchi yarmida u kichik chanoq venalarini bosadi va to'g'ri ichakdan qon qaytishi sekinlashadi.
Gormonlar. Progesteron tomir devorlarini bo'shashtiradi va ichak ishini sekinlashtiradi, shuning uchun homiladorlarda ich qotishi tez-tez uchraydi.
Kuchanish. Tug'ruq paytida qorin bo'shlig'i va chanoq venalaridagi bosim keskin oshadi, tugunlar bir necha soat ichida kattalashishi yoki tashqariga chiqishi mumkin.
Tug'ruqdan keyingi ilk haftalar. Choklar tufayli og'riqdan qo'rqish, emizish paytida suyuqlik yetishmasligi, ovqat va uyqu tartibining buzilishi ich qotishini davom ettiradi.

Bu kasallikning ayollarga xos boshqa jihatlari haqida «Ayollarda gemorroy» maqolasida o'qishingiz mumkin.

Bu aynan gemorroy ekanini qanday bilsa bo'ladi?

Eng tipik belgilar — orqa chiqaruv teshigi atrofida qichishish va noqulaylik, ichak to'liq bo'shamagandek tuyulishi, hojatxona qog'ozida yoki najas ustida och qizil qon. Tashqi tugunlar orqa teshik chetida yumshoq bo'rtiqlar kabi seziladi. Agar tugun to'satdan qattiq, ko'kimtir va keskin og'riqli bo'lib qolsa, unda tromb hosil bo'lgan bo'lishi mumkin — bunday tugunni yaqin orada shifokorga ko'rsatish kerak.

O'xshash shikoyatlar boshqa holatlarda ham bo'ladi. Masalan, hojat paytida va undan keyin o'tkir, kesuvchi og'riq ko'pincha anal yoriqdan dalolat beradi, u ham tug'ruqdan keyin tez-tez uchraydi. Ularning farqini «Anal yoriqmi yoki gemorroy» maqolasida tushuntirganmiz. Aniq tashxisni faqat shifokor ko'rikdan keyin qo'yadi.

Bugunoq uyda nima qilish mumkin?

Tug'ruqdan keyin gemorroyda uy choralari bitta maqsadga qaratilgan: najas yumshoq bo'lsin, tugunlar esa jarohatlanmasin va qonga to'lib ketmasin.

Yetarlicha suyuqlik iching. Emizish paytida organizm ko'proq suyuqlik yo'qotadi, shuning uchun chaqaloqni emizadigan joyingiz yonida bir shisha suv tursin va chanqaganingizda iching. Ertalab bir stakan iliq suv ko'pchilikka ichakni «uyg'otishga» yordam beradi.
Kletchatkani asta-sekin qo'shing: suli bo'tqasi, sabzavotli sho'rva, dimlangan sabzavotlar, olma, nok, olxo'ri va o'rik qoqi, butun donli non. Kletchatkani birdaniga ko'paytirish qorin dam bo'lishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun kichik qadamlar bilan boring.
Kuchanmang va hojatni ushlab turmang. Oyog'ingiz ostiga past kursicha qo'ying, shunda tizzalar sondan balandroq bo'ladi. Hojatxonada telefon bilan uzoq o'tirmang.
Hojatdan keyin qattiq qog'oz o'rniga salqin yoki iliq suv bilan yuvining va terini yumshoq sochiq bilan ohista bosib quriting.
Kuniga bir necha marta 10–15 daqiqadan iliq suvga o'tirib vanna qiling — oddiy iliq suv bilan, hech narsa qo'shmasdan. Oraliqda choklar bo'lsa, buni qachondan boshlash mumkinligini avval akusher-ginekologdan so'rang.
Tugunlar shishganda qisqa vaqtga sovuq qo'yish mumkin — masalan, toza matoga o'ralgan muz paketini bir necha daqiqaga.
Yonboshlab yotib dam oling. Chaqaloqni yonboshlab yotgan holda emizish qulay va foydali: oraliqqa bosim kamayadi.

Agar ovqat va suv yetmasa, ich yumshatuvchi vositalarni tavakkal sotib olmang: shifokor emizish bilan mos keladigan yumshoq vositani tanlab beradi. Ichni zararsiz yo'lga qo'yish haqida «Ich qotishi va gemorroy» maqolasida batafsil aytilgan.

Emizish davrida qaysi dorilarni qo'llash mumkin?

Ko'p moddalar ona sutiga o'tadi, shuning uchun tug'ruqdan keyin har qanday surtma, sham va tabletka faqat shifokor tavsiyasi bilan qo'llanadi. Xavfli xalq retseptlaridan ham foydalanmang: kuydiruvchi va ta'sirlovchi vositalar nozik shilliq qavatni shikastlashi mumkin.

Agar venotonik preparatlar haqida eshitgan bo'lsangiz, shuni bilish muhim: rasmiy yo'riqnomaga ko'ra, emizish davrida Flebodia 600 tavsiya etilmaydi. Emizish tugagach, davolash masalasini shifokor bilan muhokama qilish mumkin. Har qanday preparatni qo'llashdan oldin yo'riqnoma bilan tanishib chiqing va mutaxassis bilan maslahatlashing.

Tug'ruqdan keyin gemorroyda qachon shifokorga borish kerak?

Agar bir necha kunlik uy choralaridan keyin yaxshilanish bo'lmasa, qog'ozda qon qayta-qayta paydo bo'lsa, tugunlar tashqariga chiqib, o'zi joyiga qaytmasa, proktolog (koloproktolog) qabuliga yoziling. Akusher-ginekolog yoki terapevtdan boshlasangiz ham bo'ladi — ular ko'rikdan o'tkazib, kerak bo'lsa yo'llanma beradi. Ko'rik ko'p vaqt olmaydi va nozik tarzda o'tkaziladi.

Kasallik qaytalanmasligi uchun nima qilish kerak?

O'tkir belgilar bosilgach ham foydali odatlarni saqlab qoling: oldinda uyqusiz tunlar va hayotning yangi maromi bor, ichak va venalarga esa barqarorlik kerak.

Muntazam ovqatlaning, sabzavot, meva va dukkaklilar har kuni dasturxonda bo'lsin.
Harakat qiling: shifokor ruxsat bergach, aravacha bilan qisqa sayrlar ichakni ham, oyoqlardagi qon aylanishini ham yumshoq ishga tushiradi.
Chaqaloq va aravachani nafas chiqarayotib ko'taring, nafasni ushlab turmang — shunda qorin bo'shlig'idagi bosim kamroq oshadi.
Tug'ruqdan keyin chanoq tubi mushaklari uchun mashqlar ko'p tavsiya qilinadi; ularni shifokor bilan maslahatlashib boshlang. Ular gemorroyning oldini olishi haqida to'g'ridan-to'g'ri dalillar kam, ammo chanoq tubini tiklash uchun foydali.
Agar yana farzand rejalashtirayotgan bo'lsangiz, shifokorga tug'ruqdan keyin gemorroy bo'lganini ayting: keyingi homiladorlikda ich qotishining oldini olishni ilk haftalardanoq boshlagan ma'qul.

O'zingizni ayang

Tug'ruqdan keyin gemorroy — hukm emas va uyalish uchun sabab emas. Ko'p ayollarda ich kelishi yo'lga qo'yilib, organizm tiklangani sari belgilar bir necha hafta ichida asta-sekin bosiladi. O'zingizga ham chaqalog'ingizga qanday mehr bilan qarasangiz, shunday g'amxo'rlik qiling: suv qo'l ostida, iliq vanna, shoshilmasdan xotirjam hojat. Biror narsa bezovta qilsa, shifokorga borishni orqaga surmang.

Manbalar: 1. van Tol RR, Kleijnen J, Watson AJM, et al. European Society of ColoProctology: guideline for haemorrhoidal disease. Colorectal Dis. 2020;22(6):650–662. 2. Davis BR, Lee-Kong SA, Migaly J, Feingold DL, Steele SR. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2018;61(3):284–292. 3. Flebodia 600 preparatini tibbiyotda qo'llash bo'yicha yo'riqnoma (O'zbekiston Respublikasi).

Tug'ruqdan keyin gemorroy o'z-o'zidan o'tib ketadimi?

Ko'p ayollarda ich kelishi yo'lga qo'yilib, homiladorlik yuki ketgach, belgilar bir necha hafta ichida susayadi. Ammo yaxshilanish bo'lmasa, qon muntazam ketsa yoki tugunlar tashqariga chiqsa, proktolog ko'rigi kerak.

Gemorroy bo'lsa, emizish mumkinmi?

Ha, gemorroy emizishga xalaqit bermaydi. Cheklovlar dorilarga tegishli: surtma, sham va tabletkalarni shifokor emizishni hisobga olib tanlaydi.

Emizish davrida Flebodia 600 ichish mumkinmi?

Yo'q, yo'riqnomaga ko'ra emizish davrida preparat tavsiya etilmaydi. Emizish tugagach, bu masalani shifokor bilan muhokama qilish mumkin.

Tug'ruqdan keyingi gemorroyni qaysi shifokor davolaydi?

Proktolog (koloproktolog). Akusher-ginekolog yoki terapevtdan boshlash ham mumkin: ular ko'rikdan o'tkazib, kerak bo'lsa tor mutaxassisga yo'naltiradi.