Геморрой ҳақида энг муҳим нарса
Геморройдан кўра кўпроқ "ноқулай" касалликни топиш қийин. Кўпгина азоб чекувчилар ҳар қандай ҳолатда ҳам ўз сирларини сақлашга тайёр ва баъзида оғир асоратлар билан шифокорга мурожаат қилишади. Шу билан бирга, барча проктологик касалликлар орасида бу касаллик этакчи ўринни эгаллайди [1].
Геморрой нима?
Бироз соддалаштириб, уни қуйидагича таърифлашингиз мумкин: ректумдаги варикоз томирлари. Оёқларда варикоз томирлари билан аниқ кўринадиган нарса танада, шу жумладан тўғри ичакда ҳам яширин бўлади. Ахир, у қон томирларининг кенг тармоғи туфайли қон билан таъминланади. Ректум томирлари тарвақайлаб, бир нечта қон томир плексусларини ҳосил қилади, улар жуда чўзилиб, қон билан тўлдирилади. Ушбу плексуслар геморроёидал тугунлар деб аталади. "Геморрой" сўзининг ўзи юнон тилидан "қон кетиш"деб таржима қилинган. Анал соҳасидаги веноз қоннинг турғунлиги ва ич қотишида ҳаддан ташқари зўриқиш геморройнинг кўпайишига олиб келади, улар тромбоз ва яллиғланиш, оғриқ ва қон кетишига олиб келиши мумкин. Касалликнинг кейинги босқичларида геморрой энди ичак лигаментлари томонидан ушлаб турилмайди ва стресс пайтида ташқарига тушиши мумкин [1]. Геморройнинг дастлабки белгилари: оғирлик ҳисси, ректумда сиқилиш, ўтирган ҳолатда анусда ноқулайлик, ичак ҳаракатида қийинчилик, нажас билан бирга қизил қон чиқиши.
Сабаблари ва хавф омиллари
Геморрой тананинг пастки қисмида қон айланишининг бузилиши, шунингдек, геморройнинг лигамент аппаратида аста-секин ривожланаётган дистрофик ўзгаришлар натижасида ривожланади. Бунга нима олиб келади? Келинг, энг муҳим хавф омилларини кўриб чиқайлик [1,2]. Аввало, бизнинг танамиз генетик жиҳатдан у ёки бу касалликларга мойил. Бу қон томир патологиялари учун ҳам амал қилади. Геморрой тўғридан-тўғри мерос қилиб олинган дегани эмас, лекин ҳар биримиз тўқималарнинг тузилишини, қон томирлари деворларининг чўзиш ва тиклаш қобилиятини, уларнинг кучини мерос қилиб оламиз. Шундай қилиб, агар ота-онангиздан бирига геморрой ёки бошқа қон томир патологияси ташхиси қўйилган бўлса, сизда ҳам шунга ўхшаш касаллик пайдо бўлиши мумкин. Шунинг учун идишларга олдиндан ғамхўрлик қилиш керак. Аёллар учун ҳомиладорлик қўзғатувчи омил бўлиб, унинг давомида прогестерон гормони даражаси ошади. Ушбу даврда қон томирлари деворлари камроқ эластик бўлади ва шу билан бирга тос суяги тўқималари ва томирларига жисмоний фаоллик кўп марта ошади. Туғруқ пайтида тос аъзоларига қон оқими кучаяди ва уринишлар кучланишда пудли оғирликларнинг кўтарилиши билан таққосланади. Ҳомиладорлик пайтида ва туғруқдан кейин кам учрайдиган аёл геморройни аниқламайди. Эркаклар ўзларининг хавф омилларига эга: оғир жисмоний машқлар ва ёмон одатлар. Агар иш оғир юкларни кўтариш билан боғлиқ бўлса, унда геморрой муқаррар равишда касбий хавфга айланади. Чекиш ва спиртли ичимликлар, қовурилган ва ёғли овқатларни суиистеъмол қилиш қон томирларини ёмонлаштиради ва қон пıҳтıларıнıн шаклланишига ёрдам беради. Иккала жинс учун ҳам ҳаракациз турмуш тарзи хавф омилига айланади. Табиатдаги бирон бир ҳайвон геморройдан азият чекмайди, бу касаллик одамга тўғри юриш ва офисларда қулай яшаш учун юк бўлиб қолди. Агар сизда ҳаракациз ишингиз бўлса ва унга шахсий транспорт орқали эришсангиз, унда геморрой ўзини ҳис қилиш хавфи мавжуд. Ҳаракациз турмуш тарзи билан қон айланиши бузилади ва қанча узоқ ўтирсангиз, у шунчалик турғун бўлади. Нотўғри овқатланиш ва тез-тез ич қотиши ҳам геморрой пайдо бўлишига олиб келади.
Даволашсиз қилиш мумкинми?
Афсуски, геморрой ўз-ўзидан "эрийди" деб умид қилмаслик керак. Ушбу касаллик ривожланиш тенденциясига эга бўлиб, геморрой пайдо бўлганда алевленме даврида ҳақиқий азобларни келтириб чиқаради. Рациондаги бузилишлар (масалан, таътил пайтида), оғирликни кўтариш, гормонал ўзгаришлар, стресс ва бошқалар уларни қўзғатиши мумкин. Алевленме пайтида оғриқ юриш пайтида ҳам сезилади ва ичак ҳаракатлари қийноққа айланади. Яллиғланган тугун осонгина шикастланади, қон кетиши пайдо бўлади ва тана ҳарорати кўтарилиши мумкин. Оғир ҳолатларда оқибатлар янада жиддий бўлиши мумкин, ҳатто ҳаёт учун хавф туғдиради. Геморройни "бошлаш" эмас, балки даволанишни иложи борича эрта бошлаш муҳимдир. Турмуш тарзини ўзгартириш, куч сарфламасдан машқ қилиш, юмшоқ овқатланиш ва тегишли даволаниш [1]. Геморрой қон айланишининг бузилиши ва қон томирларининг ҳолати билан бевосита боғлиқ бўлганлиги сабабли, даволашда венотониклар (флеботониклар) муҳим рол ўйнайди. Келинг, ушбу дорилар Флебодиа 600 препарати мисолида қандай ишлашини кўриб чиқайлик.
Қандай, қачон ва нима учун?
Флебодиа 600 препаратининг фаол моддаси диосминдир. Бу веноз оҳангни оширадиган биофлавоноид. Қон томир деворлари камроқ чўзилади, камроқ ўтказувчан бўлади, қон айланиши ва лимфа чиқиши яхшиланади, яллиғланиш камаяди. Флебодиа 600 геморройдан қон кетишини тўхтатишга ёрдам беради [3], шишишни камайтиради [4] ва ҳаёт сифатини яхшилайди. Флебодиа 600 таркибида фақат битта юқори даражада тозаланган фаол модда (диосмин) мавжуд. Флебодиа 600 яхши муҳосаба қилинади, юқори хавфсизлик профилига эга [5].
Флебодиа 600 № 18: 7 кунлик терапия
Геморройнинг кучайиши билан шошилинч ёрдам кўрсатиш учун бир ҳафта ичида даволаш курси учун пҳлебодиа 600 № 18 тўплами ишлаб чиқарилади. Ўткир геморрой учун препаратни қабул қилиш тартиби: - Дастлабки 4 кун давомида 1 таблеткадан кунига 3 марта овқат билан олинг - Кейинги 3 кун давомида 1 таблеткадан кунига 2 марта овқат билан олинг. Даволашни ич қотишининг олдини олишга қаратилган қатъий парҳез билан бирлаштириш тавсия этилади. Ҳужум орқада қолганда, сиз бўшашмаслигингиз керак, чунки геморрой сурункали ҳолга келиши мумкин. Шифокор билан маслаҳатлашинг ва ўз вақтида алевленмелерин олдини олинг. Препарат Францияда ишлаб чиқарилган, дорихоналарда рецептисиз мавжуд.
Adabiyotlar ro'yxati: 1. Livzan M. A., Poluektov V. L., Lyalyukova E. A. gemorroy: sabablari, belgilari, diagnostikasi va terapiyaga yondashuvlar. Davolovchi shifokor 2014; 6: 84-86. 2. Rivkin V. A. gemorroyni ambulatoriya sharoitida davolash. Ambulatoriya jarrohligi 2014; 3: 35-37. 3. Kecmanovic D. Acta Chir Yug, 2005; 52(1): 115-6. 4. P. Debian, J. Denis. Med Chir Dig, 1996. 25: 259–264. 5. Flebodia 600 preparatidan tibbiy foydalanish bo'yicha ko'rsatmalar.