Ички ва ташқи геморрой
Тиббиётда геморройни тугунларнинг жойлашишига қараб икки шаклга бўлиш одатий ҳолдир: ички ва ташқи. Касалликнинг ўзи, даволаниши ва оқибатларининг оғирлиги, агар у эътиборга олинмаса ва даволаниш "кейинроққа" қолдирилса, одам касалликнинг қайси шакли билан оғриганига боғлиқ.
Ички ва ташқи геморрой
Баъзида ички геморрой касалликнинг янада ҳийла-найранг шакли ҳисобланади. Бемор уни мустақил равишда аниқ ташхис қила олмайди ва кўпинча мавжуд симптомларни эътиборсиз қолдиради, чунки дастлабки босқичларда улар айниқса оғир эмас. Бу касалликнинг илғор курсига олиб келиши ва узоқ муддатли комплекс даволаш зарурлигига олиб келиши мумкин.
Ички геморрой билан кенгайган тугунлар ректумда жойлашган бўлиб, ташқи томондан кўринмайди. Дастлабки босқичларда, тугунлар тушмаса, беморга шифокорга ташриф буюрмасдан касалликнинг ушбу шаклини аниқлаш мумкин эмас. Аммо қуйидаги аломатлар буни кўрсатиши мумкин:
- Ичак бўшашиш пайтида оғриқ: нажас тугунларни сиқиб чиқариши ва шу билан оғриқли ҳисларни қўзғатиши мумкин.
- Анусдан қон кетишининг мавжудлиги. Дастлабки босқичларда, ичак ҳаракатидан кейин қоғозга бир неча томчи қон тушиши мумкин. Кейинги босқичларда қон кетиш узоқ вақт тўхтамаслиги мумкин.
- Тўғри ичакда бегона жисмни сезиш.
- Ичак бўшашишдан кейин тўлиқ ичак бўшашишмаган ҳисси.
Агар ушбу аломатлардан бири аниқланса, аниқ ташхис қўйиш учун проктологга ташриф буюриш керак. Палпация, аноскопия (махсус қурилма - аноскоп ёрдамида тўғри ичакни визуал текшириш) ва керак бўлганда бошқа диагностика муолажаларидан сўнг шифокор ҳеморрой мавжудлигини ва жойлашишини аниқ аниқлайди ва даволанишни буюриши мумкин.
Ташқи геморрой: белгилари ва хусусиятлари
Кўпгина проктологлар ташқи геморройни ташхислаш осонроқ деб ҳисоблашади, чунки унинг кўплаб белгилари бемор томонидан махсус диагностика муолажаларисиз сезилиши мумкин. Бироқ, кўплаб беморлар шифокорга мурожаат қилишмайди, чунки анусда юмшоқ ва эластик шаклланишлар кўпинча кичик ноқулайликлар билан бирга келади ва фақат гигиэник ноқулайлик туғдиради. Касаллик ва яллиғланиш билан кечадиган ҳемороид тромбози билан вазият кескин ўзгаради. Оғир ҳолатларда яллиғланиш атрофдаги тўқималарга ва уларнинг некрозига тарқалиши мумкин. Шошилинч касалхонага ётқизиш ва жиддий жарроҳлик аралашувларга йўл қўймаслик учун, агар сиз қуйидаги аломатларни сезсангиз, дарҳол шифокор билан маслаҳатлашингиз керак:
- Анусда оғриқ, қичишиш, ёниш;
- Таҳорат олишда геморройни аниқлаш;
- Юриш ва ўтиришда анусдаги ноқулайлик;
- Анусдан қон кетиш;
- Ичак бўшашиш пайтида оғриқ.
Аломатларни эътиборсиз қолдирманг, шифокорни кўришдан тортинманг ва ўзингизни даволашга уринманг. Агар ўз вақтида ва этарли даражада даволанса, ҳеморрой тўғрисида анча ваҳт эсдан чиқазиш мумкин, аммо у ўз-ўзидан ўтиб кетадиган касаллик эмас.
Даволаш: умумий чоралар ва фарқлар
Ташқи ва ички ҳемороидлар бир хил касалликнинг икки хил шаклидир, шунинг учун даволаш чораларининг аксарияти иккала ҳолатда ҳам умумий бўлади.
1. Қўзғатувчи омилларни бартараф этиш
Геморрой ривожланишида қоннинг турғунлиги, қон томир деворларининг заифлиги ва қорин бўшлиғидаги юқори босим муҳим рол ўйнайди. Юқори қон босимига турли омиллар сабаб бўлиши мумкин: оғир юк кўтариш, ичак бўшашиш пайтида узоқ вақт зўриқиш, ҳомиладорлик ва туғиш пайтида аёлларда бачадон босими. Турмуш тарзи, нотўғри овқатланиш, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш ва гормонал муаммолар ҳам қон томирларига таъсир қилиши мумкин.
Касалликнинг сабабларини бартараф этиш учун бир неча йўналишда чоралар кўриш керак:
- Оғир нарсаларни кўтаришдан сақланинг ва этарлича жисмоний фаоллик билан шуғулланинг, узоқ вақт ўтиришдан сақланинг.
- Қабзиятни олдини олиш учун диэтангизни тўғри ташкил қилинг.
- Ичак фаолиятини нормаллаштириш ва ич қотишининг олдини олиш учун этарли миқдорда суюқлик ва хун толасини киритиш орқали диэтангизни яхшиланг. Геморройнинг кучайиши даврида спиртли ичимликлар ва аччиқ овқатлардан бутунлай воз кечиш керак.
2. Гигиэна
Ҳар бир ичак бўшашидан кейин сиз гигиэник душдан фойдаланишингиз керак. Геморрой ёмонлашганда, ҳатто энг юмшоқ туалет қоғози ҳам яллиғланган тугунга қўшимча зарар этказиши мумкин.
3. Венотоникларни қабул қилиш
Геморрой учун шифокорлар кўпинча венотоникларни тавсия қиладилар. Улар ташқи ва ички ҳеморрой белгиларини даволашда самарали. Флебодиа 600 препарати юқори даражада тозаланган диосминни ўз ичига олади, бу қон томирларининг деворларини мустаҳкамлайди, томирларнинг, шу жумладан тўғри ичак томирларининг чўзилишини камайтиради, микросиркуляцияни яхшилайди ва веноз турғунликни камайтиради, шиш ва яллиғланишга қарши таъсирга эга. Флебодиа 600 даги диосминнинг дозаси геморройни даволаш учун мақбулдир. Фойдаланишни бошлашдан олдин сиз шифокор билан маслаҳатлашингиз керак.
Флебодиа 600 ни қандай қабул қилиш керак*:
Ўткир геморрой билан бемор 18 таблеткадан 7 кунлик даволаниш курсини олади: овқатланиш пайтида кунига 3 таблеткадан тўрт кун, сўнгра кунига 2 таблеткадан яна уч кун. Бундай 7 кунлик курсдан сўнг, ўткир геморройнинг асосий белгилари камаяди ва кейин 1-2 ой давомида кунига 1 таблеткадан фойдаланиш мумкин (шифокорингизнинг хоҳишига кўра).
Флебодиа 600 препаратидаги фаол модданинг (диосмин) дозаси геморройни даволаш учун мақбулдир.
4 Оғриқ, кучланиш, ноқулайликни энгиллаштирамиз
Геморройнинг сабабини бартараф этишдан ташқари, оғриқ, қичишиш, ёниш ва қон кетиш каби нохуш аломатларни бартараф этиш муҳимдир. Бунинг учун оғриқ қолдирадиган ва яллиғланишга қарши таъсирга эга малҳамлар, шамлар ёки кремлар қўлланилади.
Дори-дармонларни даволашдан ташқари, сиз салқин ўсимлик ванналари каби халқ даволаниш усулларидан фойдаланишингиз мумкин, аммо улардан фойдаланиш шифокор билан муҳокама қилиниши ва қўшимча восита сифатида ишлатилиши керак.